De kracht van verhalen

Beeldverhaal voor De Verhalentrein

Geschreven door Anke de Jong-Koelé.

Verhalen vertellen, we doen het al eeuwenlang. Tegenwoordig kunnen we alles opzoeken op internet maar vroeger was verhalen vertellen dé manier om de geschiedenis van voorgaande generaties door te geven. Het heeft iets rustgevends, samen luisteren naar de verhalen van vroeger of naar verhalen van mensen die gereisd hebben. En wie kinderen heeft, zal vast vele verhalen hebben voorgelezen. Van prentenboeken voor de jongste kinderen, tot spannende verhalen voor de wat oudere kinderen. Voorlezen stimuleert de ontwikkeling van kinderen, zowel het denkvermogen als de taalontwikkeling. De meeste kinderen vinden het heerlijk om voorgelezen te worden, soms steeds hetzelfde verhaal totdat ze het helemaal uit hun hoofd kennen.

Verhalen voor kinderen
Inmiddels weten we ook dat de kracht van verhalen gebruikt kan worden voor kinderen die een nare of traumatische ervaring hebben meegemaakt. Een traumatische ervaring kan ontstaan door bijvoorbeeld een overlijden in het gezin, een ongeluk of ziekte, pesten, (v)echtscheiding of mishandeling. Voor kinderen is het belangrijk dat zij veilig kunnen
opgroeien en een traumatische ervaring kan een knik in hun ontwikkeling geven die soms niet meer te herstellen is. Een kind dat regelmatig gezien heeft dat zijn moeder mishandeld is door zijn vader zal zich misschien niet meer veilig voelen in het bijzijn van mannen. Een kind dat meemaakt dat zijn vader door een ongeluk op slag dood is zal vaker last hebben van verlatingsangst (op jonge leeftijd) en bindingsangst (op latere leeftijd). Want wat met zijn vader is gebeurd kan andere dierbare mensen in zijn omgeving ook gebeuren.

Helende verhalen
Verhalen kunnen helend zijn. Een kind dat gepest wordt kan veel hebben aan verhalen waarin kinderen die gepest zijn, geleerd hebben meer zelfvertrouwen aan te leren. Verhalen zijn vaak herkenbaar voor kinderen en kunnen als voorbeeld dienen voor hoe je kunt handelen. Ook kunnen kinderen troost halen uit verhalen van anderen.
Om verhalen in te zetten voor kinderen kun je een bestaand verhaal gebruiken rondom een bepaald thema, maar het is ook heel leuk om zelf verhalen te maken of bestaande verhalen aan te passen aan de situatie van het kind. Je kunt uitgaan van de situatie waarin het kind zit, dit in verhaalvorm gieten en er dan die elementen in stoppen die het kind juist nodig
heeft. Zo heb ik eens een verhaal van een jongen opgeschreven die zijn moeder was verloren. Op het moment dat dit gebeurde was hij 12 jaar, toen ik het verhaal schreef was hij 15 jaar en ik heb het verhaal laten eindigen in de toekomst. Zijn verhaal met daarin die elementen die hij nodig had: aandacht, zelfvertrouwen en een toekomst waarover hij zelf al
had lopen fantaseren. Het lijkt zo simpel, maar de uitwerking van het verhaal was verrassend toen ik het aan hem
voorlas. Voor het eerst sinds lange tijd kwam er een grote grijns op zijn gezicht en was hij trots op zichzelf. Het was alsof hij ineens in de gaten kreeg dat de toekomst zonder zijn moeder niet alleen maar een zwart gat was maar dat hij daarin zelf voorkwam en zelf de regie had.

Samen verhalen maken
Met kinderen kun je heel goed samen verhalen maken. Dit kan in de vorm van een stripverhaal met korte teksten. Of in de vorm van een verhaaltekening juist zonder tekst. Beide vormen zijn heel geschikt voor kinderen die (nog) geen woorden kunnen geven aan wat zij hebben meegemaakt. Kinderen die dat wel kunnen zou je kunnen helpen om zelf hun verhaal te vertellen, bijvoorbeeld aan de hand van vragen die je stelt of aan de hand van plaatjes of foto’s. Je kunt het verhaal op de computer laten typen of zelf laten schrijven met pen en papier. De meeste jongeren vinden het heel leuk om het verhaal zelf te typen op de computeren aan de hand van thema’s of terwijl ik hen vragen stel. Als kinderen heel jong zijn
kiezen ze vaker voor de verhaaltekening. Een verhaaltekening kan gemaakt worden met papier en potloden maar je kunt ook gebruik maken van zwart-wit plaatjes die je print, opplakt en in laat kleuren. Zo zijn er diverse mogelijkheden om met je kind een verhaal te maken.

Het vertellen van het eigen verhaal of het maken van een helend verhaal is een goede vorm om kinderen te helpen hun ervaringen te verwerken en minder last te hebben van deze ervaringen.
Zo is verhalen vertellen niet alleen een leuke bezigheid voor ouder en kind in een normale setting, maar kan het ook goed ingezet worden in een therapeutische setting voor kinderen die extra begeleiding nodig hebben.

De Verhalentrein
Wil je meer weten over deze vorm van verhalen vertellen? Kijk dan bij De Verhalentrein.
De Verhalentrein is ook in te zetten op scholen of kinderdagverblijven voor kinderen die
extra begeleiding nodig hebben.

Meer weten? Neem contact op met Anke de Jong-Koelé

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *